आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्यको निर्वाचनका लागि गोरखा क्षेत्र नम्बर २ बाट उम्मेदवारी दिएका पूर्वप्रधानमन्त्री तथा प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीका संरक्षक डा. बाबुराम भट्टराईले आफ्नो मनोनयन फिर्ता लिएका छन्। निर्वाचन कार्यतालिका अनुसार उम्मेदवारी फिर्ता लिने अन्तिम समयमा उनले वारेसनामा मार्फत आफ्नो उम्मेदवारी फिर्ता लिएका हुन्। देशको पछिल्लो राजनीतिक अवस्था, भू-राजनीतिक संवेदनशीलता र नयाँ पुस्ताको उदयलाई मध्यनजर गर्दै आफू संसद् भन्दा बाहिरै बसेर 'साझा अभिभावक' को भूमिकामा रहनु उपयुक्त हुने निष्कर्षसहित उनले यो निर्णय लिएका हुन्।
निर्णय परिवर्तनको पृष्ठभूमि र कारण
सुरुवातमा निर्वाचन नलड्ने घोषणा गरेका डा. भट्टराईले मनोनयनको केही दिनअघि मात्रै गोरखा पुगेर उम्मेदवारी दर्ता गराएका थिए। संविधानका त्रुटि सच्याउन र राष्ट्रिय स्वाधीनताको रक्षाका लागि आफ्नो संसद्मा उपस्थिति अनिवार्य रहेको तर्क गर्दै उनले उम्मेदवारी दिएका थिए।
तर, उम्मेदवारी दर्ता लगत्तै विभिन्न राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरू र शुभेच्छुकहरूबाट उनलाई चुनावी प्रतिस्पर्धामा नउत्रन सुझाव आएको थियो। विशेष गरी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने, उपसभापति डा. स्वर्णिम वाग्ले र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड' ले उनलाई संसद् बाहिरै बसेर सबैको साझा अभिभावक बन्न आग्रह गरेका थिए।
'जेन्जी विद्रोह' र नयाँ पुस्तालाई समर्थन
डा. भट्टराईले आफ्नो निर्णय सार्वजनिक गर्दै भदौमा भएको 'जेन्जी विद्रोह' (Gen-Z Rebellion) ले उठाएका सुशासन र समृद्धिका मुद्दाहरूलाई आफूले विगतदेखि नै उठाउँदै आएको दाबी गरे। ७० वर्षको उमेर पुगिसकेको अवस्थामा नयाँ पुस्तालाई नेतृत्व हस्तान्तरण गर्नु आफ्नो दायित्व भएको उनले उल्लेख गरेका छन्।
उनले भनेका छन्, "एउटा दल विशेषको सांसद मात्र बन्दा भूमिका खुम्चिने देखिएकाले अब म निस्वार्थ रूपमा नयाँ र अग्रगामी सोच राख्ने शक्तिहरूलाई सहयोग गर्नेछु।" उनले रास्वपा, उज्यालो नेपाल पार्टी लगायतका नयाँ दल र पुराना दलभित्रका सुधारवादी नेताहरूसँग सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता समेत जनाएका छन्।
गोरखा-२ को वर्तमान चुनावी दृश्य
डा. भट्टराईको फिर्तीसँगै गोरखा क्षेत्र नम्बर २ मा चुनावी प्रतिस्पर्धा थप रोचक बनेको छ। अब यस क्षेत्रमा मुख्य रूपमा नेपाली कांग्रेसका प्रकाशचन्द्र दवाडी, नेकपा एमालेका मिलन गुरुङ (मिलन चक्रे), रास्वपाका महामन्त्री कविन्द्र बुर्लाकोटी र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका लेखनाथ न्यौपानेबीच प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ।
रास्वपा नेतृत्वले भट्टराईलाई उम्मेदवारी फिर्ता लिन विशेष जोड दिएकाले उनले सो पार्टीका उम्मेदवार बुर्लाकोटीलाई समर्थन गर्न सक्ने अनुमान गरिए पनि भट्टराई स्वयंले भने हालसम्म कसैलाई औपचारिक समर्थन गर्ने घोषणा गरेका छैनन्।
डा. भट्टराईको यो कदमलाई नेपाली राजनीतिमा 'त्याग' र 'रणनीतिक सक्रियता' दुवै रूपमा हेरिएको छ। शान्ति प्रक्रियाका बाँकी काम, सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप र बेपत्ता आयोगका विषयहरू टुङ्ग्याउन उनले बाहिरैबाट दबाब सिर्जना गर्ने बताएका छन्।
संसद्को अंकगणितभन्दा माथि उठेर वैचारिक नेतृत्व प्रदान गर्ने उनको यो घोषणाले वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउन कति मद्दत पुग्छ भन्ने कुरा फागुन २१ को निर्वाचन परिणाम र त्यसपछिको राजनीतिक धु्रवीकरणले स्पष्ट पार्नेछ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र ट्विटरमा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्यको निर्वाचनका लागि गोरखा क्षेत्र नम्बर २ बाट उम्मेदवारी दिएका पूर्वप्रधानमन्त्री तथा प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीका संरक्षक डा. बाबुराम भट्टराईले आफ्नो मनोनयन फिर्ता लिएका छन्। निर्वाचन कार्यतालिका अनुसार उम्मेदवारी फिर्ता लिने अन्तिम समयमा उनले वारेसनामा मार्फत आफ्नो उम्मेदवारी फिर्ता लिएका हुन्। देशको पछिल्लो राजनीतिक अवस्था, भू-राजनीतिक संवेदनशीलता र नयाँ पुस्ताको उदयलाई मध्यनजर गर्दै आफू संसद् भन्दा बाहिरै बसेर 'साझा अभिभावक' को भूमिकामा रहनु उपयुक्त हुने निष्कर्षसहित उनले यो निर्णय लिएका हुन्।
निर्णय परिवर्तनको पृष्ठभूमि र कारण
सुरुवातमा निर्वाचन नलड्ने घोषणा गरेका डा. भट्टराईले मनोनयनको केही दिनअघि मात्रै गोरखा पुगेर उम्मेदवारी दर्ता गराएका थिए। संविधानका त्रुटि सच्याउन र राष्ट्रिय स्वाधीनताको रक्षाका लागि आफ्नो संसद्मा उपस्थिति अनिवार्य रहेको तर्क गर्दै उनले उम्मेदवारी दिएका थिए।
तर, उम्मेदवारी दर्ता लगत्तै विभिन्न राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरू र शुभेच्छुकहरूबाट उनलाई चुनावी प्रतिस्पर्धामा नउत्रन सुझाव आएको थियो। विशेष गरी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने, उपसभापति डा. स्वर्णिम वाग्ले र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड' ले उनलाई संसद् बाहिरै बसेर सबैको साझा अभिभावक बन्न आग्रह गरेका थिए।
'जेन्जी विद्रोह' र नयाँ पुस्तालाई समर्थन
डा. भट्टराईले आफ्नो निर्णय सार्वजनिक गर्दै भदौमा भएको 'जेन्जी विद्रोह' (Gen-Z Rebellion) ले उठाएका सुशासन र समृद्धिका मुद्दाहरूलाई आफूले विगतदेखि नै उठाउँदै आएको दाबी गरे। ७० वर्षको उमेर पुगिसकेको अवस्थामा नयाँ पुस्तालाई नेतृत्व हस्तान्तरण गर्नु आफ्नो दायित्व भएको उनले उल्लेख गरेका छन्।
उनले भनेका छन्, "एउटा दल विशेषको सांसद मात्र बन्दा भूमिका खुम्चिने देखिएकाले अब म निस्वार्थ रूपमा नयाँ र अग्रगामी सोच राख्ने शक्तिहरूलाई सहयोग गर्नेछु।" उनले रास्वपा, उज्यालो नेपाल पार्टी लगायतका नयाँ दल र पुराना दलभित्रका सुधारवादी नेताहरूसँग सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता समेत जनाएका छन्।
गोरखा-२ को वर्तमान चुनावी दृश्य
डा. भट्टराईको फिर्तीसँगै गोरखा क्षेत्र नम्बर २ मा चुनावी प्रतिस्पर्धा थप रोचक बनेको छ। अब यस क्षेत्रमा मुख्य रूपमा नेपाली कांग्रेसका प्रकाशचन्द्र दवाडी, नेकपा एमालेका मिलन गुरुङ (मिलन चक्रे), रास्वपाका महामन्त्री कविन्द्र बुर्लाकोटी र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका लेखनाथ न्यौपानेबीच प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ।
रास्वपा नेतृत्वले भट्टराईलाई उम्मेदवारी फिर्ता लिन विशेष जोड दिएकाले उनले सो पार्टीका उम्मेदवार बुर्लाकोटीलाई समर्थन गर्न सक्ने अनुमान गरिए पनि भट्टराई स्वयंले भने हालसम्म कसैलाई औपचारिक समर्थन गर्ने घोषणा गरेका छैनन्।
डा. भट्टराईको यो कदमलाई नेपाली राजनीतिमा 'त्याग' र 'रणनीतिक सक्रियता' दुवै रूपमा हेरिएको छ। शान्ति प्रक्रियाका बाँकी काम, सत्य निरूपण तथा मेलमिलाप र बेपत्ता आयोगका विषयहरू टुङ्ग्याउन उनले बाहिरैबाट दबाब सिर्जना गर्ने बताएका छन्।
संसद्को अंकगणितभन्दा माथि उठेर वैचारिक नेतृत्व प्रदान गर्ने उनको यो घोषणाले वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याउन कति मद्दत पुग्छ भन्ने कुरा फागुन २१ को निर्वाचन परिणाम र त्यसपछिको राजनीतिक धु्रवीकरणले स्पष्ट पार्नेछ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र ट्विटरमा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
शेयर गर्नुहोस्