आगामी फागुन २१ गते हुन गइरहेको प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनले रुपन्देही जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ४ मा चुनावी सरगर्मी तीव्र बनाएको छ। भौगोलिक रूपमा सुगम जिल्लामा परेर पनि विकासका दृष्टिकोणले पछाडि परेको यस सीमावर्ती क्षेत्रमा यतिबेला मतदाताहरू आश्वासन भन्दा पनि यथार्थमा काम गर्ने प्रतिनिधिको खोजीमा छन्।
मर्चवार क्षेत्रसहितका विभिन्न गाउँपालिकाहरू समेटिएको यस निर्वाचन क्षेत्रमा परम्परागत राजनीतिक शक्तिहरू र नयाँ उदाउँदा अनुहारहरूबिच कडा टक्कर हुने देखिएको छ।
मतदाताका मुख्य एजेन्डा: सडक, सिँचाइ र रोजगार
रुपन्देही-४ का मतदाताहरूका लागि यसपटकको चुनावमा कुनै ठूला राजनीतिक नाराभन्दा पनि आधारभूत आवश्यकताका विषयहरू प्रमुख एजेन्डा बनेका छन्। भैरहवादेखि मर्चवार जोड्ने सडकको दुरावस्था यस क्षेत्रको सबैभन्दा ठूलो समस्याका रूपमा रहेको छ। सडकको जीर्ण अवस्थाका कारण एम्बुलेन्स र दमकलजस्ता अत्यावश्यक सेवाहरू समेत समयमा पुग्न नसक्ने यथार्थले स्थानीय बासिन्दाहरू आजित छन्।
यसका अतिरिक्त, कृषिमा आधारित अर्थतन्त्र रहेको यस क्षेत्रमा समयमै मलखादको उपलब्धता र भरपर्दो सिँचाइ सुविधा अर्को प्रमुख माग हो। मलका लागि भारतीय सीमामा निर्भर हुनुपर्ने बाध्यता, बेरोजगारीका कारण युवाहरूको पलायन, र सुविधायुक्त अस्पताल तथा गुणस्तरीय शिक्षण संस्थाको अभावले मतदाताहरूमा विगतका जनप्रतिनिधिहरूप्रति चरम असन्तुष्टि बढाएको छ। यसपटक मतदाताहरूले 'उम्मेदवार चिनेर मात्र मतदान गर्ने' मनस्थिति बनाएका छन्।
चुनावी अङ्कगणित र प्रतिस्पर्धीहरू
रुपन्देही ४ मा सम्मरीमाई गाउँपालिका, मर्चवारी गाउँपालिका, कोटहीमाई गाउँपालिका, मायादेवी गाउँपालिकाको २–६ वडा, सियारी गाउँपालिकाको वडा ४ र ५ र लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिकाको वडा २, १२ र १३ समेटिएको छ। यस निर्वाचन क्षेत्रमा कुल १ लाख १६ हजार १७२ मतदाता रहेका छन्, जसमा ६६ हजार ६२ पुरुष र ५० हजार ११० महिला छन्। कुल ४८ मतदानस्थल र १३३ मतदान केन्द्र रहेको यस क्षेत्रमा राजनीतिक दल र स्वतन्त्र गरी जम्मा २२ जना उम्मेदवार चुनावी मैदानमा छन्।
मुख्य प्रतिस्पर्धा भने अनुभवी पुराना राजनीतिज्ञ र परिवर्तनको नारा लिएर आएका नयाँ पुस्ताका उम्मेदवारहरूबिच केन्द्रित छ:
अनुभव र स्थायित्वको दाबी (सर्वेन्द्रनाथ शुक्ला): २०४८ सालदेखि निरन्तर चुनावी मैदानमा रहेका जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) का सर्वेन्द्रनाथ शुक्ला आठौँ पटक प्रतिस्पर्धा गर्दैछन्। विगतमा तीन पटक विजय हासिल गरिसकेका र मन्त्रीसमेत भइसकेका उनी अघिल्लो २०७९ को निर्वाचनमा पनि विजयी भएका थिए। हाल जसपा र लोसपाबिचको एकीकरणले आफ्नो मतभार अझै बलियो भएको र यो आफ्नो अन्तिम चुनाव रहेको भन्दै उनले मतदातासँग मत मागिरहेका छन्।
दल परिवर्तनसहित मैदानमा (प्रमोदकुमार यादव): २०७४ सालमा नेपाली कांग्रेसबाट निर्वाचित भएका पूर्वसांसद प्रमोदकुमार यादव यसपटक नेकपा (एमाले) को तर्फबाट उम्मेदवार बनेका छन्। कांग्रेसभित्रको टिकट वितरणमा असन्तुष्टि जनाउँदै एमाले प्रवेश गरेका उनी मर्चवारको विकासका लागि विभिन्न २५ बुँदे योजनासहित चुनावी दौडमा छन्। उनको आगमनले यस क्षेत्रमा एमालेको उपस्थिति बलियो बनेको विश्लेषण गरिएको छ।
सङ्गठनको बलमा नयाँ अनुहार (आशुतोष मिश्र): नेपाली कांग्रेसले लामो आन्तरिक रस्साकस्सीपछि युवा नेता आशुतोष मिश्रलाई उम्मेदवार बनाएको छ। अघिल्लो निर्वाचनमा प्रमोद यादवका सारथी रहेका मिश्र यसपटक उनै विरुद्ध मैदानमा छन्। तल्लो तहसम्म बलियो सङ्गठनात्मक पकड भएका मिश्रले शिक्षा, कृषि र स्वास्थ्यलाई प्राथमिकतामा राखेका छन्।
परिवर्तन र युवा कार्ड (कन्हैया बनिया): राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बाट कन्हैया बनिया चुनावी प्रतिस्पर्धामा छन्। अघिल्लो निर्वाचनमा प्रदेश सभा सदस्यमा निर्वाचित भएका उनी सो पदबाट राजीनामा दिएर 'परिवर्तन र भ्रष्टाचारमुक्त सुशासन' को एजेन्डासहित प्रतिनिधि सभामा होमिएका हुन्।
यसका अतिरिक्त जनमत पार्टीका भोपेन्द्र यादव र नेकपाका बाबुलाल यादव लगायतका उम्मेदवारहरूले पनि चुनावी समीकरणमा प्रभाव पार्ने देखिन्छ।
निष्कर्ष
मधेसी, पहाडी र मुस्लिम समुदायको मिश्रित बसोबास रहेको रुपन्देही-४ को चुनावी नतिजा कुनै एक मात्र फ्याक्टरले तय गर्ने अवस्था छैन। अनुभवी नेताको परम्परागत पकड, दल परिवर्तनले ल्याएको नयाँ ध्रुवीकरण, बलियो पार्टी सङ्गठन, र युवा पुस्तामा देखिएको परिवर्तनको भोक—यी सबै तत्त्वहरूले यहाँको नतिजालाई निकै रोचक र अप्रत्याशित बनाउने निश्चित छ। जसले मतदाताका आधारभूत आवश्यकता (सडक, मल, सिँचाइ) लाई सम्बोधन गर्ने विश्वास दिलाउन सक्छ, फागुन २१ को नतिजा उसकै पक्षमा जाने प्रबल सम्भावना छ। करिब २५-३० हजार मत सुरक्षित गर्ने उम्मेदवार जित नजिक पुग्ने आकलन गरिएको छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र एक्स् मा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
आगामी फागुन २१ गते हुन गइरहेको प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनले रुपन्देही जिल्लाको निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ४ मा चुनावी सरगर्मी तीव्र बनाएको छ। भौगोलिक रूपमा सुगम जिल्लामा परेर पनि विकासका दृष्टिकोणले पछाडि परेको यस सीमावर्ती क्षेत्रमा यतिबेला मतदाताहरू आश्वासन भन्दा पनि यथार्थमा काम गर्ने प्रतिनिधिको खोजीमा छन्।
मर्चवार क्षेत्रसहितका विभिन्न गाउँपालिकाहरू समेटिएको यस निर्वाचन क्षेत्रमा परम्परागत राजनीतिक शक्तिहरू र नयाँ उदाउँदा अनुहारहरूबिच कडा टक्कर हुने देखिएको छ।
मतदाताका मुख्य एजेन्डा: सडक, सिँचाइ र रोजगार
रुपन्देही-४ का मतदाताहरूका लागि यसपटकको चुनावमा कुनै ठूला राजनीतिक नाराभन्दा पनि आधारभूत आवश्यकताका विषयहरू प्रमुख एजेन्डा बनेका छन्। भैरहवादेखि मर्चवार जोड्ने सडकको दुरावस्था यस क्षेत्रको सबैभन्दा ठूलो समस्याका रूपमा रहेको छ। सडकको जीर्ण अवस्थाका कारण एम्बुलेन्स र दमकलजस्ता अत्यावश्यक सेवाहरू समेत समयमा पुग्न नसक्ने यथार्थले स्थानीय बासिन्दाहरू आजित छन्।
यसका अतिरिक्त, कृषिमा आधारित अर्थतन्त्र रहेको यस क्षेत्रमा समयमै मलखादको उपलब्धता र भरपर्दो सिँचाइ सुविधा अर्को प्रमुख माग हो। मलका लागि भारतीय सीमामा निर्भर हुनुपर्ने बाध्यता, बेरोजगारीका कारण युवाहरूको पलायन, र सुविधायुक्त अस्पताल तथा गुणस्तरीय शिक्षण संस्थाको अभावले मतदाताहरूमा विगतका जनप्रतिनिधिहरूप्रति चरम असन्तुष्टि बढाएको छ। यसपटक मतदाताहरूले 'उम्मेदवार चिनेर मात्र मतदान गर्ने' मनस्थिति बनाएका छन्।
चुनावी अङ्कगणित र प्रतिस्पर्धीहरू
रुपन्देही ४ मा सम्मरीमाई गाउँपालिका, मर्चवारी गाउँपालिका, कोटहीमाई गाउँपालिका, मायादेवी गाउँपालिकाको २–६ वडा, सियारी गाउँपालिकाको वडा ४ र ५ र लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिकाको वडा २, १२ र १३ समेटिएको छ। यस निर्वाचन क्षेत्रमा कुल १ लाख १६ हजार १७२ मतदाता रहेका छन्, जसमा ६६ हजार ६२ पुरुष र ५० हजार ११० महिला छन्। कुल ४८ मतदानस्थल र १३३ मतदान केन्द्र रहेको यस क्षेत्रमा राजनीतिक दल र स्वतन्त्र गरी जम्मा २२ जना उम्मेदवार चुनावी मैदानमा छन्।
मुख्य प्रतिस्पर्धा भने अनुभवी पुराना राजनीतिज्ञ र परिवर्तनको नारा लिएर आएका नयाँ पुस्ताका उम्मेदवारहरूबिच केन्द्रित छ:
यसका अतिरिक्त जनमत पार्टीका भोपेन्द्र यादव र नेकपाका बाबुलाल यादव लगायतका उम्मेदवारहरूले पनि चुनावी समीकरणमा प्रभाव पार्ने देखिन्छ।
निष्कर्ष
मधेसी, पहाडी र मुस्लिम समुदायको मिश्रित बसोबास रहेको रुपन्देही-४ को चुनावी नतिजा कुनै एक मात्र फ्याक्टरले तय गर्ने अवस्था छैन। अनुभवी नेताको परम्परागत पकड, दल परिवर्तनले ल्याएको नयाँ ध्रुवीकरण, बलियो पार्टी सङ्गठन, र युवा पुस्तामा देखिएको परिवर्तनको भोक—यी सबै तत्त्वहरूले यहाँको नतिजालाई निकै रोचक र अप्रत्याशित बनाउने निश्चित छ। जसले मतदाताका आधारभूत आवश्यकता (सडक, मल, सिँचाइ) लाई सम्बोधन गर्ने विश्वास दिलाउन सक्छ, फागुन २१ को नतिजा उसकै पक्षमा जाने प्रबल सम्भावना छ। करिब २५-३० हजार मत सुरक्षित गर्ने उम्मेदवार जित नजिक पुग्ने आकलन गरिएको छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र एक्स् मा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
शेयर गर्नुहोस्