तिब्बती आध्यात्मिक गुरु दलाई लामाले ६८औँ ग्रामी अवार्डमा ‘बेस्ट अडियोबुक, न्यारेसन एन्ड स्टोरीटेलिङ रेकर्डिङ’ विधामा सम्मान प्राप्त गरेका छन्। ९० वर्षको उमेरमा प्राप्त यो अवार्ड उनका लागि पहिलो ग्रामी हो। उनलाई यो सम्मान ‘मेडिटेसन्स: द रिफ्लेक्सन्स अफ हिज होलिनेस द दलाई लामा’ शीर्षकको अडियोबुकका लागि प्रदान गरिएको हो।
ग्रामी अवार्डको मुख्य समारोहअघि लस एन्जलसमा सम्पन्न प्रिमियर शोमा उनको नाम विजेताका रूपमा घोषणा गरिएको थियो। दलाई लामा कार्यक्रममा उपस्थित हुन नसकेपछि उनको तर्फबाट अमेरिकी गायक तथा संगीतकार रुफस वेनराइटले ट्रफी ग्रहण गरेका थिए।
प्रतिस्पर्धा र परियोजनाको पृष्ठभूमि
उक्त विधामा कडा प्रतिस्पर्धा रहेको थियो। मनोनयन सूचीमा अमेरिकी सर्वोच्च अदालतकी न्यायाधीश केतान्जी ब्राउन ज्याक्सन, कमेडियन तथा लेखक ट्रेभर नोआ, अभिनेत्री क्याथी गार्भर र गायक फाब मोर्भानजस्ता चर्चित नामहरू समावेश थिए।
अडियोबुकका निर्माता भारतीय मूलका अमेरिकी नागरिक कबिर सेगल हुन्। परियोजनामा दलाई लामाका सय घण्टाभन्दा बढी प्रवचन, संवाद र चिन्तन समेटिएका छन्। एल्बममा सरोद वादनका दिग्गज उस्ताद अमजद अली खान, उनका छोरा अमान र अयान अली बंगश, रुफस वेनराइट र गायिका–अभिनेत्री आन्द्रा डे लगायत अन्तर्राष्ट्रिय कलाकारको सहभागिता रहेको छ।
दलाई लामाको प्रतिक्रिया: व्यक्तिगत उपलब्धिभन्दा साझा जिम्मेवारी
अवार्ड घोषणापछि दलाई लामाले सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रतिक्रिया दिँदै सम्मानलाई कृतज्ञता र विनम्रताका साथ स्वीकार गरेको बताएका छन्। उनले यसलाई व्यक्तिगत सफलताभन्दा पनि विश्वव्यापी साझा जिम्मेवारीको मान्यताका रूपमा व्याख्या गरे। शान्ति, करुणा, वातावरणको संरक्षण र सम्पूर्ण मानवता एक हो भन्ने बुझाइ विश्वका आठ अर्ब मानिसको सामूहिक कल्याणका लागि आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।
His Holiness the Dalai Lama Receives Grammy Recognition Highlighting Universal Responsibility and Compassion
Grammy Award Best Audiobook Narration - Meditations: The Reflections of His Holiness the Dalai Lama.
दलाई लामालाई ग्रामी अवार्ड प्रदान गरिएकोप्रति चीनले कडा आपत्ति जनाएको छ। एपी न्युजका अनुसार, बेइजिङले यसलाई 'चीनविरोधी राजनीतिक गतिविधि' को रूपमा व्याख्या गर्दै कला र सांस्कृतिक सम्मानलाई राजनीतिक उद्देश्यका लागि प्रयोग नगर्न चेतावनी दिएको छ (Associated Press, 2026)। चीनले दलाई लामालाई लामो समयदेखि विखण्डनकारी नेताका रूपमा हेर्दै आएको छ।
दलाई लामा सन् १९५९ देखि भारतको हिमाञ्चल प्रदेशस्थित धर्मशालामा निर्वासन जीवन बिताउँदै आएका छन्। पछिल्ला वर्षहरूमा उनले आफ्नो उत्तराधिकारी चयन तिब्बती परम्पराअनुसार स्वतन्त्र रूपमा हुने संकेत गरेपछि चीनसँगको तनाव थप चर्किएको छ। चीन भने उत्तराधिकारी चयन चिनियाँ कानुन र बेइजिङको स्वीकृतिअनुसार हुनुपर्ने अडानमा छ (Associated Press)।
सांस्कृतिक सम्मान र अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव
संगीत र कथावाचनको माध्यमबाट आध्यात्मिक सन्देशलाई विश्वव्यापी दर्शकसम्म पुर्याएको भन्दै दलाई लामाको अडियोबुकलाई ग्रामी निर्णायकहरूले उच्च मूल्याङ्कन गरेका छन्। सम्मानसँगै उत्पन्न राजनीतिक प्रतिक्रिया यस अवार्डले सांस्कृतिक क्षेत्रभन्दा बाहिर पनि अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव पारेको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र एक्स् मा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
अडियोबुक विधामा दलाई लामाको ऐतिहासिक ग्रामी
तिब्बती आध्यात्मिक गुरु दलाई लामाले ६८औँ ग्रामी अवार्डमा ‘बेस्ट अडियोबुक, न्यारेसन एन्ड स्टोरीटेलिङ रेकर्डिङ’ विधामा सम्मान प्राप्त गरेका छन्। ९० वर्षको उमेरमा प्राप्त यो अवार्ड उनका लागि पहिलो ग्रामी हो। उनलाई यो सम्मान ‘मेडिटेसन्स: द रिफ्लेक्सन्स अफ हिज होलिनेस द दलाई लामा’ शीर्षकको अडियोबुकका लागि प्रदान गरिएको हो।
ग्रामी अवार्डको मुख्य समारोहअघि लस एन्जलसमा सम्पन्न प्रिमियर शोमा उनको नाम विजेताका रूपमा घोषणा गरिएको थियो। दलाई लामा कार्यक्रममा उपस्थित हुन नसकेपछि उनको तर्फबाट अमेरिकी गायक तथा संगीतकार रुफस वेनराइटले ट्रफी ग्रहण गरेका थिए।
प्रतिस्पर्धा र परियोजनाको पृष्ठभूमि
उक्त विधामा कडा प्रतिस्पर्धा रहेको थियो। मनोनयन सूचीमा अमेरिकी सर्वोच्च अदालतकी न्यायाधीश केतान्जी ब्राउन ज्याक्सन, कमेडियन तथा लेखक ट्रेभर नोआ, अभिनेत्री क्याथी गार्भर र गायक फाब मोर्भानजस्ता चर्चित नामहरू समावेश थिए।
अडियोबुकका निर्माता भारतीय मूलका अमेरिकी नागरिक कबिर सेगल हुन्। परियोजनामा दलाई लामाका सय घण्टाभन्दा बढी प्रवचन, संवाद र चिन्तन समेटिएका छन्। एल्बममा सरोद वादनका दिग्गज उस्ताद अमजद अली खान, उनका छोरा अमान र अयान अली बंगश, रुफस वेनराइट र गायिका–अभिनेत्री आन्द्रा डे लगायत अन्तर्राष्ट्रिय कलाकारको सहभागिता रहेको छ।
दलाई लामाको प्रतिक्रिया: व्यक्तिगत उपलब्धिभन्दा साझा जिम्मेवारी
अवार्ड घोषणापछि दलाई लामाले सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रतिक्रिया दिँदै सम्मानलाई कृतज्ञता र विनम्रताका साथ स्वीकार गरेको बताएका छन्। उनले यसलाई व्यक्तिगत सफलताभन्दा पनि विश्वव्यापी साझा जिम्मेवारीको मान्यताका रूपमा व्याख्या गरे। शान्ति, करुणा, वातावरणको संरक्षण र सम्पूर्ण मानवता एक हो भन्ने बुझाइ विश्वका आठ अर्ब मानिसको सामूहिक कल्याणका लागि आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।
चीनको आपत्ति र राजनीतिक पृष्ठभूमि
दलाई लामालाई ग्रामी अवार्ड प्रदान गरिएकोप्रति चीनले कडा आपत्ति जनाएको छ। एपी न्युजका अनुसार, बेइजिङले यसलाई 'चीनविरोधी राजनीतिक गतिविधि' को रूपमा व्याख्या गर्दै कला र सांस्कृतिक सम्मानलाई राजनीतिक उद्देश्यका लागि प्रयोग नगर्न चेतावनी दिएको छ (Associated Press, 2026)। चीनले दलाई लामालाई लामो समयदेखि विखण्डनकारी नेताका रूपमा हेर्दै आएको छ।
दलाई लामा सन् १९५९ देखि भारतको हिमाञ्चल प्रदेशस्थित धर्मशालामा निर्वासन जीवन बिताउँदै आएका छन्। पछिल्ला वर्षहरूमा उनले आफ्नो उत्तराधिकारी चयन तिब्बती परम्पराअनुसार स्वतन्त्र रूपमा हुने संकेत गरेपछि चीनसँगको तनाव थप चर्किएको छ। चीन भने उत्तराधिकारी चयन चिनियाँ कानुन र बेइजिङको स्वीकृतिअनुसार हुनुपर्ने अडानमा छ (Associated Press)।
सांस्कृतिक सम्मान र अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव
संगीत र कथावाचनको माध्यमबाट आध्यात्मिक सन्देशलाई विश्वव्यापी दर्शकसम्म पुर्याएको भन्दै दलाई लामाको अडियोबुकलाई ग्रामी निर्णायकहरूले उच्च मूल्याङ्कन गरेका छन्। सम्मानसँगै उत्पन्न राजनीतिक प्रतिक्रिया यस अवार्डले सांस्कृतिक क्षेत्रभन्दा बाहिर पनि अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव पारेको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र एक्स् मा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
शेयर गर्नुहोस्