आगामी फागुन २१ गतेका लागि तय गरिएको प्रतिनिधि सभा निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा हिमाली जिल्ला हुम्लाको उत्तरी क्षेत्र नाम्खा गाउँपालिकामा मतदान प्रभावित हुने चिन्ता बढेको छ। बाक्लो हिमपात र अत्यधिक चिसोका कारण सडक सम्पर्क पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएपछि ठूलो संख्यामा मतदाता मतदान केन्द्रसम्म पुग्न नसक्ने अवस्था देखिएको हो।
विशेषगरी नाम्खा गाउँपालिका–६ अन्तर्गत पर्ने लिमी क्षेत्र यसबाट प्रत्यक्ष प्रभावित भएको छ। उक्त वडामा तीन वटा मतदान केन्द्र तोकिएका छन् र कुल ६७२ मतदाता दर्ता छन्। तर, जाडो छल्न तथा रोजगारी र व्यापारका सिलसिलामा अधिकांश मतदाता काठमाडौं, सुर्खेत, नेपालगन्ज, भारतलगायतका स्थानमा गएपछि गाउँमा सीमित संख्यामा मात्र मतदाता बाँकी रहेका छन्।
नारा र न्यालु लेकमा ३–४ फिट हिउँ
नारा (४,६०० मिटर) र न्यालु (५,००० मिटर) लेक हुम्लाको लिमी गाउँलाई जोड्ने उच्च हिमाली नाकाहरू हुन्। बाक्लो हिमपातका कारण यहाँ ४-५ फिटसम्म हिउँ जमेर बाटो बन्द हुने र स्थानीय बासिन्दाको आवतजावत ठप्प हुने गर्दछ, विशेषगरी जाडोयाममा। यी नाकाहरू हिमालपारिका लिमी, जाङ र हल्जी गाउँहरूमा आवागमनका लागि प्रमुख मार्गका रूपमा प्रयोग हुँदै आएका छन्।
नाम्खा–५ को नारा लेक र नाम्खा–६ को न्यालु लेक क्षेत्रमा बाक्लो हिमपातका कारण सडक पूर्ण रूपमा बन्द भएको स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले बताएका छन्। नारा लेकमा तीनदेखि चार फिटसम्म हिउँ जमेको छ भने न्यालु लेक (झन्डै पाँच हजार मिटरभन्दा माथि उचाइ) हुँदै जाने मार्ग पनि अवरुद्ध छ।
सीमा सुरक्षामा खटिएको सशस्त्र प्रहरीको बोर्डर आउट पोष्ट (बीओपी) हिल्साका इन्चार्ज कृष्ण दाहालका अनुसार हिउँका कारण सीमा क्षेत्रमा नियमित अनुगमन गर्नसमेत कठिनाइ भइरहेको छ। हिल्सा नाकामा तापक्रम माइनस २२ डिग्री सेल्सियससम्म झरेको जनाइएको छ, जसले आवतजावत झनै कठिन बनाएको छ।
"कि बाटो खोल्नू, कि मिति सार्नू"
यस अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै नाम्खा गाउँपालिका-६ का वडाध्यक्ष पाल्जोर तामाङले संघीय सरकार र जिल्ला निर्वाचन कार्यालयलाई छुट्टाछुट्टै पत्र पठाएका छन्। पत्रमा नारा र न्यालु लेक क्षेत्रमा जमेको हिउँ पन्छाएर सडक सञ्चालनमा ल्याइदिन सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरिदिन आग्रह गरिएको छ।
साथै, प्रतिकूल मौसम र भौगोलिक कठिनाइका कारण मतदाता समयमै गाउँ फर्कन नसक्ने भएमा उक्त वडाको निर्वाचन दोस्रो चरणमा सार्न वा वैकल्पिक व्यवस्था गर्न सिफारिस गरिएको छ। वडाध्यक्ष तामाङका अनुसार हालको अवस्थामा मतदान केन्द्रहरू सुनसान हुने जोखिम बढेको छ।
मुख्य निर्वाचन अधिकृतले भने यस विषयमा निर्वाचन आयोगलाई जानकारी गराइसकेको र आयोगबाट आउने निर्देशनअनुसार आवश्यक कदम चालिने बताएका छन्।
उच्च हिमाली क्षेत्रमा व्यापक असर
नाम्खा मात्र नभई कर्णालीका अन्य उच्च हिमाली क्षेत्रहरूमा पनि यस्तै समस्या देखिएको स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूको भनाइ छ। जाडो सुरु हुनु अघि नै धेरै मतदाता न्यानो स्थानतर्फ सरेका छन् भने माघ–फागुन महिनामा गाउँ फर्कने बाटो हिउँले ढाकिने भएकाले चैततिर मात्र आवतजावत सहज हुने अवस्था रहेको बताइन्छ।
गाउँमै रहेका वृद्ध तथा असहाय नागरिकलाई समेत मतदान केन्द्रसम्म पुग्न कठिन हुने स्थिति देखिएको छ।
समयमै सडक खुलाउन नसके वा निर्वाचन तालिकामा लचिलोपन नअपनाए उच्च हिमाली भेगका नागरिकहरू आफ्नो मताधिकार प्रयोग गर्नबाट वञ्चित हुने सम्भावना बढेको छ। स्थानीय तहका प्रतिनिधिहरूले भौगोलिक अवस्था र मौसमी चक्रलाई ध्यानमा राखेर निर्वाचन व्यवस्थापन गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका छन्।
निर्वाचन मिति नजिकिँदै जाँदा सम्बन्धित निकायले कस्तो निर्णय लिन्छ भन्नेमा उत्तरी हुम्लाका मतदाताको ध्यान केन्द्रित भएको छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र एक्स् मा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
हिमाली भेगमा निर्वाचनअघि बढ्दो अन्योल
आगामी फागुन २१ गतेका लागि तय गरिएको प्रतिनिधि सभा निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा हिमाली जिल्ला हुम्लाको उत्तरी क्षेत्र नाम्खा गाउँपालिकामा मतदान प्रभावित हुने चिन्ता बढेको छ। बाक्लो हिमपात र अत्यधिक चिसोका कारण सडक सम्पर्क पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएपछि ठूलो संख्यामा मतदाता मतदान केन्द्रसम्म पुग्न नसक्ने अवस्था देखिएको हो।
विशेषगरी नाम्खा गाउँपालिका–६ अन्तर्गत पर्ने लिमी क्षेत्र यसबाट प्रत्यक्ष प्रभावित भएको छ। उक्त वडामा तीन वटा मतदान केन्द्र तोकिएका छन् र कुल ६७२ मतदाता दर्ता छन्। तर, जाडो छल्न तथा रोजगारी र व्यापारका सिलसिलामा अधिकांश मतदाता काठमाडौं, सुर्खेत, नेपालगन्ज, भारतलगायतका स्थानमा गएपछि गाउँमा सीमित संख्यामा मात्र मतदाता बाँकी रहेका छन्।
नारा र न्यालु लेकमा ३–४ फिट हिउँ
नारा (४,६०० मिटर) र न्यालु (५,००० मिटर) लेक हुम्लाको लिमी गाउँलाई जोड्ने उच्च हिमाली नाकाहरू हुन्। बाक्लो हिमपातका कारण यहाँ ४-५ फिटसम्म हिउँ जमेर बाटो बन्द हुने र स्थानीय बासिन्दाको आवतजावत ठप्प हुने गर्दछ, विशेषगरी जाडोयाममा। यी नाकाहरू हिमालपारिका लिमी, जाङ र हल्जी गाउँहरूमा आवागमनका लागि प्रमुख मार्गका रूपमा प्रयोग हुँदै आएका छन्।
नाम्खा–५ को नारा लेक र नाम्खा–६ को न्यालु लेक क्षेत्रमा बाक्लो हिमपातका कारण सडक पूर्ण रूपमा बन्द भएको स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूले बताएका छन्। नारा लेकमा तीनदेखि चार फिटसम्म हिउँ जमेको छ भने न्यालु लेक (झन्डै पाँच हजार मिटरभन्दा माथि उचाइ) हुँदै जाने मार्ग पनि अवरुद्ध छ।
सीमा सुरक्षामा खटिएको सशस्त्र प्रहरीको बोर्डर आउट पोष्ट (बीओपी) हिल्साका इन्चार्ज कृष्ण दाहालका अनुसार हिउँका कारण सीमा क्षेत्रमा नियमित अनुगमन गर्नसमेत कठिनाइ भइरहेको छ। हिल्सा नाकामा तापक्रम माइनस २२ डिग्री सेल्सियससम्म झरेको जनाइएको छ, जसले आवतजावत झनै कठिन बनाएको छ।
"कि बाटो खोल्नू, कि मिति सार्नू"
यस अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै नाम्खा गाउँपालिका-६ का वडाध्यक्ष पाल्जोर तामाङले संघीय सरकार र जिल्ला निर्वाचन कार्यालयलाई छुट्टाछुट्टै पत्र पठाएका छन्। पत्रमा नारा र न्यालु लेक क्षेत्रमा जमेको हिउँ पन्छाएर सडक सञ्चालनमा ल्याइदिन सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरिदिन आग्रह गरिएको छ।
साथै, प्रतिकूल मौसम र भौगोलिक कठिनाइका कारण मतदाता समयमै गाउँ फर्कन नसक्ने भएमा उक्त वडाको निर्वाचन दोस्रो चरणमा सार्न वा वैकल्पिक व्यवस्था गर्न सिफारिस गरिएको छ। वडाध्यक्ष तामाङका अनुसार हालको अवस्थामा मतदान केन्द्रहरू सुनसान हुने जोखिम बढेको छ।
मुख्य निर्वाचन अधिकृतले भने यस विषयमा निर्वाचन आयोगलाई जानकारी गराइसकेको र आयोगबाट आउने निर्देशनअनुसार आवश्यक कदम चालिने बताएका छन्।
उच्च हिमाली क्षेत्रमा व्यापक असर
नाम्खा मात्र नभई कर्णालीका अन्य उच्च हिमाली क्षेत्रहरूमा पनि यस्तै समस्या देखिएको स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूको भनाइ छ। जाडो सुरु हुनु अघि नै धेरै मतदाता न्यानो स्थानतर्फ सरेका छन् भने माघ–फागुन महिनामा गाउँ फर्कने बाटो हिउँले ढाकिने भएकाले चैततिर मात्र आवतजावत सहज हुने अवस्था रहेको बताइन्छ।
गाउँमै रहेका वृद्ध तथा असहाय नागरिकलाई समेत मतदान केन्द्रसम्म पुग्न कठिन हुने स्थिति देखिएको छ।
समयमै सडक खुलाउन नसके वा निर्वाचन तालिकामा लचिलोपन नअपनाए उच्च हिमाली भेगका नागरिकहरू आफ्नो मताधिकार प्रयोग गर्नबाट वञ्चित हुने सम्भावना बढेको छ। स्थानीय तहका प्रतिनिधिहरूले भौगोलिक अवस्था र मौसमी चक्रलाई ध्यानमा राखेर निर्वाचन व्यवस्थापन गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका छन्।
निर्वाचन मिति नजिकिँदै जाँदा सम्बन्धित निकायले कस्तो निर्णय लिन्छ भन्नेमा उत्तरी हुम्लाका मतदाताको ध्यान केन्द्रित भएको छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र एक्स् मा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
शेयर गर्नुहोस्