काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी दर्ता प्रक्रिया सम्पन्न भएसँगै दुई निर्वाचन क्षेत्रमा कुल ४२ उम्मेदवार चुनावी प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन्। निर्वाचन आयोगका अनुसार प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा १८ जना र क्षेत्र नम्बर २ मा २४ जनाले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्। मनोनयन प्रक्रिया शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न भएको जिल्ला निर्वाचन अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
क्षेत्र नम्बर १: १५ दल र ३ स्वतन्त्र उम्मेदवार
निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा १५ राजनीतिक दलका उम्मेदवार र ३ स्वतन्त्र गरी १८ जनाबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ। प्रमुख दलतर्फ नेकपा एमालेबाट अमित लामा, नेपाली काँग्रेसबाट गुणराज मोक्तान, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट मधुकुमार चौलागाईं र नेकपा कम्युनिष्ट पार्टीबाट दिनानाथ गौतम उम्मेदवार छन्।
यस क्षेत्रमा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी, नेमकिपा, उज्यालो नेपाल पार्टी, जनता समाजवादी पार्टी, श्रम संस्कृति पार्टी, मंगोल नेशनल अर्गनाइजेशनलगायत विभिन्न साना तथा वैकल्पिक दलका उम्मेदवारहरूको पनि उपस्थिति छ। स्वतन्त्रतर्फ राजेशकुमार श्रेष्ठ, युवराज चौलागाईं र जीवन लामा चुनावी मैदानमा छन्।
क्षेत्र नम्बर २: २४ उम्मेदवार, महिला सहभागिता सीमित
निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ मा १६ दल र ८ स्वतन्त्र गरी २४ जनाले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्। यसमध्ये दुई राजनीतिक दल र एक स्वतन्त्र गरी तीन जना महिला उम्मेदवार रहेका छन्।
यस क्षेत्रमा नेकपा एमालेबाट अशोक ब्याञ्जु, नेपाली काँग्रेसबाट मधु आचार्य, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट बदन भण्डारी र नेकपाबाट बसुन्धारा हुमागाई प्रमुख प्रतिस्पर्धीका रूपमा छन्। स्वतन्त्र उम्मेदवारको संख्या यहाँ तुलनात्मक रूपमा बढी देखिएको छ।
समावेशितामा चुनौती: दलित र महिला प्रतिनिधित्व न्यून
जिल्ला निर्वाचन कार्यालयका अनुसार यस निर्वाचनमा पनि दलित समुदायबाट कुनै उम्मेदवारी परेको छैन। साथै, महिला सहभागिता पनि सीमित देखिएको छ। दुई निर्वाचन क्षेत्र मिलाएर महिला उम्मेदवार संख्या तीन मात्र रहनु समावेशिताको दृष्टिले कमजोर पक्षका रूपमा देखिएको छ।
यद्यपि जनजाति समुदायबाट २५ जना उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा छन्, जसले जातीय विविधताको उपस्थिति देखाए पनि लैङ्गिक र दलित प्रतिनिधित्वको सवाल पुनः उठाएको छ।
काँग्रेसभित्र असन्तुष्टि: दुई बागी उम्मेदवार मैदानमा
यस निर्वाचनमा नेपाली काँग्रेसभित्रको आन्तरिक असन्तुष्टि पनि सतहमा आएको छ। पार्टीले उम्मेदवार छनोट गर्दा गरेको निर्णयप्रति असहमति जनाउँदै दुई पूर्व सक्रिय कार्यकर्ता स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा चुनावी प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन्।
निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा पनौतीका राजेशकुमार श्रेष्ठले काँग्रेसको आधिकारिक उम्मेदवार छनोटप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै स्वतन्त्र उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्। उनी तीन दशकभन्दा बढी समयदेखि पार्टी राजनीतिमा सक्रिय रहँदै आएका व्यक्ति हुन्। यस क्षेत्रमा काँग्रेसले गुणराज मोक्तानलाई उम्मेदवार बनाएको छ।
त्यस्तै, निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ मा पाँचखाल नगरपालिका–१० का गणेशप्रसाद अधिकारीले पनि स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका छन्। लामो समयसम्म काँग्रेसको संगठनात्मक गतिविधिमा संलग्न अधिकारीले दलहरूप्रति बढ्दो जनअसन्तुष्टि र पार्टी निर्णयप्रति असहमति जनाउँदै उम्मेदवारी दिएको बताएका छन्। यस क्षेत्रमा काँग्रेसबाट मधु आचार्य उम्मेदवार छन्।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार स्थानीय स्तरमा पहिचान भएका यस्ता बागी उम्मेदवारको उपस्थितिले काँग्रेसको परम्परागत मताधारमा विभाजन ल्याउन सक्ने सम्भावना छ, जसले दुबै निर्वाचन क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धाको समीकरणलाई थप जटिल बनाउन सक्छ।
अघिल्लो निर्वाचनको तुलनामा उम्मेदवार संख्या वृद्धि
२०७९ सालको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा काभ्रेपलाञ्चोकका दुई निर्वाचन क्षेत्रमा कुल ३३ उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा थिए। यसपटक उम्मेदवार संख्या ९ ले बढेको छ भने केही नयाँ राजनीतिक दलहरूले पनि चुनावी सहभागिता जनाएका छन्।
निर्वाचन अधिकारीहरूका अनुसार उम्मेदवारीविरुद्ध कुनै उजुरी दर्ता नभएको र तोकिएको कार्यतालिकाअनुसार अन्तिम नामावली प्रकाशन तथा चुनाव चिह्न वितरण प्रक्रिया अघि बढ्नेछ। अब उम्मेदवार र दलहरू मतदातामाझ आफ्ना एजेन्डा लिएर सक्रिय चुनावी प्रचारमा उत्रिने तयारीमा छन्, जहाँ बागी उम्मेदवारी, समावेशिताको सवाल र मत विभाजनको सम्भावनाले काभ्रेपलाञ्चोकको चुनावी परिणामलाई निर्णायक रूपमा प्रभावित गर्न सक्ने देखिएको छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र ट्विटरमा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी दर्ता प्रक्रिया सम्पन्न भएसँगै दुई निर्वाचन क्षेत्रमा कुल ४२ उम्मेदवार चुनावी प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन्। निर्वाचन आयोगका अनुसार प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा १८ जना र क्षेत्र नम्बर २ मा २४ जनाले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्। मनोनयन प्रक्रिया शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न भएको जिल्ला निर्वाचन अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
क्षेत्र नम्बर १: १५ दल र ३ स्वतन्त्र उम्मेदवार
निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा १५ राजनीतिक दलका उम्मेदवार र ३ स्वतन्त्र गरी १८ जनाबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ। प्रमुख दलतर्फ नेकपा एमालेबाट अमित लामा, नेपाली काँग्रेसबाट गुणराज मोक्तान, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट मधुकुमार चौलागाईं र नेकपा कम्युनिष्ट पार्टीबाट दिनानाथ गौतम उम्मेदवार छन्।
यस क्षेत्रमा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी, नेमकिपा, उज्यालो नेपाल पार्टी, जनता समाजवादी पार्टी, श्रम संस्कृति पार्टी, मंगोल नेशनल अर्गनाइजेशनलगायत विभिन्न साना तथा वैकल्पिक दलका उम्मेदवारहरूको पनि उपस्थिति छ। स्वतन्त्रतर्फ राजेशकुमार श्रेष्ठ, युवराज चौलागाईं र जीवन लामा चुनावी मैदानमा छन्।
क्षेत्र नम्बर २: २४ उम्मेदवार, महिला सहभागिता सीमित
निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ मा १६ दल र ८ स्वतन्त्र गरी २४ जनाले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्। यसमध्ये दुई राजनीतिक दल र एक स्वतन्त्र गरी तीन जना महिला उम्मेदवार रहेका छन्।
यस क्षेत्रमा नेकपा एमालेबाट अशोक ब्याञ्जु, नेपाली काँग्रेसबाट मधु आचार्य, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट बदन भण्डारी र नेकपाबाट बसुन्धारा हुमागाई प्रमुख प्रतिस्पर्धीका रूपमा छन्। स्वतन्त्र उम्मेदवारको संख्या यहाँ तुलनात्मक रूपमा बढी देखिएको छ।
समावेशितामा चुनौती: दलित र महिला प्रतिनिधित्व न्यून
जिल्ला निर्वाचन कार्यालयका अनुसार यस निर्वाचनमा पनि दलित समुदायबाट कुनै उम्मेदवारी परेको छैन। साथै, महिला सहभागिता पनि सीमित देखिएको छ। दुई निर्वाचन क्षेत्र मिलाएर महिला उम्मेदवार संख्या तीन मात्र रहनु समावेशिताको दृष्टिले कमजोर पक्षका रूपमा देखिएको छ।
यद्यपि जनजाति समुदायबाट २५ जना उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा छन्, जसले जातीय विविधताको उपस्थिति देखाए पनि लैङ्गिक र दलित प्रतिनिधित्वको सवाल पुनः उठाएको छ।
काँग्रेसभित्र असन्तुष्टि: दुई बागी उम्मेदवार मैदानमा
यस निर्वाचनमा नेपाली काँग्रेसभित्रको आन्तरिक असन्तुष्टि पनि सतहमा आएको छ। पार्टीले उम्मेदवार छनोट गर्दा गरेको निर्णयप्रति असहमति जनाउँदै दुई पूर्व सक्रिय कार्यकर्ता स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा चुनावी प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन्।
निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा पनौतीका राजेशकुमार श्रेष्ठले काँग्रेसको आधिकारिक उम्मेदवार छनोटप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै स्वतन्त्र उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्। उनी तीन दशकभन्दा बढी समयदेखि पार्टी राजनीतिमा सक्रिय रहँदै आएका व्यक्ति हुन्। यस क्षेत्रमा काँग्रेसले गुणराज मोक्तानलाई उम्मेदवार बनाएको छ।
त्यस्तै, निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ मा पाँचखाल नगरपालिका–१० का गणेशप्रसाद अधिकारीले पनि स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका छन्। लामो समयसम्म काँग्रेसको संगठनात्मक गतिविधिमा संलग्न अधिकारीले दलहरूप्रति बढ्दो जनअसन्तुष्टि र पार्टी निर्णयप्रति असहमति जनाउँदै उम्मेदवारी दिएको बताएका छन्। यस क्षेत्रमा काँग्रेसबाट मधु आचार्य उम्मेदवार छन्।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार स्थानीय स्तरमा पहिचान भएका यस्ता बागी उम्मेदवारको उपस्थितिले काँग्रेसको परम्परागत मताधारमा विभाजन ल्याउन सक्ने सम्भावना छ, जसले दुबै निर्वाचन क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धाको समीकरणलाई थप जटिल बनाउन सक्छ।
अघिल्लो निर्वाचनको तुलनामा उम्मेदवार संख्या वृद्धि
२०७९ सालको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा काभ्रेपलाञ्चोकका दुई निर्वाचन क्षेत्रमा कुल ३३ उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा थिए। यसपटक उम्मेदवार संख्या ९ ले बढेको छ भने केही नयाँ राजनीतिक दलहरूले पनि चुनावी सहभागिता जनाएका छन्।
निर्वाचन अधिकारीहरूका अनुसार उम्मेदवारीविरुद्ध कुनै उजुरी दर्ता नभएको र तोकिएको कार्यतालिकाअनुसार अन्तिम नामावली प्रकाशन तथा चुनाव चिह्न वितरण प्रक्रिया अघि बढ्नेछ। अब उम्मेदवार र दलहरू मतदातामाझ आफ्ना एजेन्डा लिएर सक्रिय चुनावी प्रचारमा उत्रिने तयारीमा छन्, जहाँ बागी उम्मेदवारी, समावेशिताको सवाल र मत विभाजनको सम्भावनाले काभ्रेपलाञ्चोकको चुनावी परिणामलाई निर्णायक रूपमा प्रभावित गर्न सक्ने देखिएको छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र ट्विटरमा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
शेयर गर्नुहोस्