देशका सातै प्रदेशमा सम्पन्न राष्ट्रियसभा सदस्य निर्वाचनको अन्तिम परिणाम सार्वजनिक भएको छ। निर्वाचन आयोगका अनुसार रिक्त १८ सिटका लागि भएको निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले) र जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालबीचको गठबन्धनका उम्मेदवारहरू सबै सिटमा निर्वाचित भएका छन्। आगामी फागुन २१ देखि लागू हुने नयाँ संरचनासँगै राष्ट्रियसभाको शक्ति सन्तुलन उल्लेखनीय रूपमा परिवर्तन भएको छ।
निर्वाचनको समग्र नतिजा
निर्वाचनमा कांग्रेसले ९, एमालेले ८ र जसपा नेपालले १ सिट जितेका छन्। एक सिट भने मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपतिबाट मनोनयन हुने संवैधानिक व्यवस्था छ। यो परिणामसँगै ५९ सदस्यीय राष्ट्रियसभामा कांग्रेस २५ सिटसहित सबैभन्दा ठूलो दल बनेको छ। यसअघि पहिलो दल रहेको नेकपा (एकीकृत) आठ सिट गुमाउँदै दोस्रो स्थानमा झरेको छ, जबकि एमाले १० सिटसहित तेस्रो स्थानमा यथावत् छ।
प्रदेशगत परिणाम
गठबन्धनअनुसार सातै प्रदेशमा उम्मेदवारहरू निर्वाचित भएका छन्। कोशी प्रदेशबाट कांग्रेसका सुनिलबहादुर थापा निर्विरोध निर्वाचित भए भने एमालेकी रोशनी मेचे र सोमनाथ पोर्तेल मतदानबाट विजयी भए। मधेश प्रदेशमा कांग्रेसका धर्मेन्द्र पासवान र रञ्जित कर्ण, एमालेकी रेखा झा तथा जसपा नेपालका महन्थ ठाकुर निर्वाचित भए।
बागमती प्रदेशबाट कांग्रेसकी गीता देवकोटा र एमालेका प्रेमप्रसाद दंगाल, गण्डकीबाट कांग्रेसका जगत तिमिल्सिना र एमालेकी सम्झना देवकोटा राष्ट्रियसभा पुगे। लुम्बिनी प्रदेशमा कांग्रेसका वासुदेव घिमिरे र चन्द्रबहादुर केसी तथा एमालेकी रामकुमारी झाँक्री निर्वाचित भइन्। कर्णालीमा कांग्रेसका ललितजंग शाही र एमालेकी मीनासिंह रखाल विजयी भए भने सुदूरपश्चिमबाट एमालेकी लीलाकुमारी भण्डारी र कांग्रेसका खम्मबहादुर खाती निर्वाचित भएका छन्।
कोशी प्रदेश
नाम
समुह
पार्टी
सुनिलबहादुर थापा - निर्विरोध निर्वाचित
अन्य
नेपाली कांग्रेस
रोशनी मेचे
महिला
नेकपा एमाले
सोमनाथ पोर्तेल
दलित
नेकपा एमाले
मधेस प्रदेश
नाम
समुह
पार्टी
महन्थ ठाकुर
अन्य
लोसपा
रञ्जित कर्ण
अल्पसंख्यक
नेपाली कांग्रेस
रेखाकुमारी झा
महिला
नेकपा एमाले
धमेन्द्र पासवान
दलित
नेपाली कांग्रेस
बागमती प्रदेश
नाम
समुह
पार्टी
गीता देवकोटा
महिला
नेपाली कांग्रेस
प्रेमप्रसाद दंगाल
अन्य
नेकपा एमाले
गण्डकी प्रदेश
नाम
समुह
पार्टी
सम्झना देवकोटा
महिला
नेकपा एमाले
जगत तिमिल्सिना
अन्य
नेपाली कांग्रेस
लुम्बिनी प्रदेश
नाम
समुह
पार्टी
बासुदेव जंगली
अपाङ्गता
नेपाली कांग्रेस
चन्द्रबहादुर केसी
अन्य
नेपाली कांग्रेस
रामकुमारी झाक्री
महिला
नेकपा एमाले
कर्णाली प्रदेश
नाम
समुह
पार्टी
ललितजंग शाही
अन्य
नेपाली कांग्रेस
`
मीनासिंह रखाल
महिला
नेकपा एमाले
सुदूरपश्चिम प्रदेश
नाम
समुह
पार्टी
खम्मबहादुर खाती
अन्य
नेपाली कांग्रेस
`
लीलाकुमारी भण्डारी
महिला
नेकपा एमाले
दलगत सिट वितरण (नयाँ संरचना)
पार्टी
सिट संख्या
नेपाली कांग्रेस
२५
नेकपा (एकीकृत)
१७
नेकपा (एमाले)
१०
जसपा नेपाल
३
राष्ट्रिय जनमोर्चा
१
मनोनीत
३
कुल
५९
मतदान र प्रक्रिया
निर्वाचन आयोगका अनुसार निर्वाचनमा करिब ९५.६८ प्रतिशत मतदान भएको थियो। प्रदेशसभा सदस्य तथा स्थानीय तहका प्रमुख–उपप्रमुख निर्वाचन मण्डलमा सहभागी भएका थिए। राष्ट्रियसभामा प्रत्येक दुई वर्षमा एक तिहाइ सदस्यको निर्वाचन हुने संवैधानिक व्यवस्था छ।
नयाँ परिणामसँगै राष्ट्रियसभामा कांग्रेस नेतृत्वको प्रभाव बढेको छ। कानुन निर्माण, संविधान संशोधन तथा सरकारमाथिको संसदीय निगरानीमा राष्ट्रियसभाको भूमिका निर्णायक रहने भएकाले बदलिएको शक्ति सन्तुलनले आगामी राजनीतिक प्रक्रियामा महत्त्वपूर्ण असर पार्ने देखिन्छ। नवनिर्वाचित सदस्यहरूले फागुन २१ पछि औपचारिक रूपमा जिम्मेवारी सम्हाल्नेछन्, जसपछि राष्ट्रियसभाको कार्यदिशा र बहसमा नयाँ समीकरण देखिने अपेक्षा गरिएको छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र ट्विटरमा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
देशका सातै प्रदेशमा सम्पन्न राष्ट्रियसभा सदस्य निर्वाचनको अन्तिम परिणाम सार्वजनिक भएको छ। निर्वाचन आयोगका अनुसार रिक्त १८ सिटका लागि भएको निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेस, नेकपा (एमाले) र जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालबीचको गठबन्धनका उम्मेदवारहरू सबै सिटमा निर्वाचित भएका छन्। आगामी फागुन २१ देखि लागू हुने नयाँ संरचनासँगै राष्ट्रियसभाको शक्ति सन्तुलन उल्लेखनीय रूपमा परिवर्तन भएको छ।
निर्वाचनको समग्र नतिजा
निर्वाचनमा कांग्रेसले ९, एमालेले ८ र जसपा नेपालले १ सिट जितेका छन्। एक सिट भने मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपतिबाट मनोनयन हुने संवैधानिक व्यवस्था छ। यो परिणामसँगै ५९ सदस्यीय राष्ट्रियसभामा कांग्रेस २५ सिटसहित सबैभन्दा ठूलो दल बनेको छ। यसअघि पहिलो दल रहेको नेकपा (एकीकृत) आठ सिट गुमाउँदै दोस्रो स्थानमा झरेको छ, जबकि एमाले १० सिटसहित तेस्रो स्थानमा यथावत् छ।
प्रदेशगत परिणाम
गठबन्धनअनुसार सातै प्रदेशमा उम्मेदवारहरू निर्वाचित भएका छन्। कोशी प्रदेशबाट कांग्रेसका सुनिलबहादुर थापा निर्विरोध निर्वाचित भए भने एमालेकी रोशनी मेचे र सोमनाथ पोर्तेल मतदानबाट विजयी भए। मधेश प्रदेशमा कांग्रेसका धर्मेन्द्र पासवान र रञ्जित कर्ण, एमालेकी रेखा झा तथा जसपा नेपालका महन्थ ठाकुर निर्वाचित भए।
बागमती प्रदेशबाट कांग्रेसकी गीता देवकोटा र एमालेका प्रेमप्रसाद दंगाल, गण्डकीबाट कांग्रेसका जगत तिमिल्सिना र एमालेकी सम्झना देवकोटा राष्ट्रियसभा पुगे। लुम्बिनी प्रदेशमा कांग्रेसका वासुदेव घिमिरे र चन्द्रबहादुर केसी तथा एमालेकी रामकुमारी झाँक्री निर्वाचित भइन्। कर्णालीमा कांग्रेसका ललितजंग शाही र एमालेकी मीनासिंह रखाल विजयी भए भने सुदूरपश्चिमबाट एमालेकी लीलाकुमारी भण्डारी र कांग्रेसका खम्मबहादुर खाती निर्वाचित भएका छन्।
कोशी प्रदेश
मधेस प्रदेश
बागमती प्रदेश
गण्डकी प्रदेश
लुम्बिनी प्रदेश
कर्णाली प्रदेश
`
सुदूरपश्चिम प्रदेश
`
दलगत सिट वितरण (नयाँ संरचना)
मतदान र प्रक्रिया
निर्वाचन आयोगका अनुसार निर्वाचनमा करिब ९५.६८ प्रतिशत मतदान भएको थियो। प्रदेशसभा सदस्य तथा स्थानीय तहका प्रमुख–उपप्रमुख निर्वाचन मण्डलमा सहभागी भएका थिए। राष्ट्रियसभामा प्रत्येक दुई वर्षमा एक तिहाइ सदस्यको निर्वाचन हुने संवैधानिक व्यवस्था छ।
नयाँ परिणामसँगै राष्ट्रियसभामा कांग्रेस नेतृत्वको प्रभाव बढेको छ। कानुन निर्माण, संविधान संशोधन तथा सरकारमाथिको संसदीय निगरानीमा राष्ट्रियसभाको भूमिका निर्णायक रहने भएकाले बदलिएको शक्ति सन्तुलनले आगामी राजनीतिक प्रक्रियामा महत्त्वपूर्ण असर पार्ने देखिन्छ। नवनिर्वाचित सदस्यहरूले फागुन २१ पछि औपचारिक रूपमा जिम्मेवारी सम्हाल्नेछन्, जसपछि राष्ट्रियसभाको कार्यदिशा र बहसमा नयाँ समीकरण देखिने अपेक्षा गरिएको छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र ट्विटरमा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
शेयर गर्नुहोस्