२०७४ साल मंसिर १८ गते (डिसेम्बर ४, २०१७), प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभा निर्वाचनको दोस्रो चरणको मतदान हुन तीन दिनअघि, काठमाडौँको बुढानीलकण्ठ नगरपालिका-२, चापाली क्षेत्रमा चुनावी प्रचारमा संलग्न नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार गगन थापामाथि लक्षित गरी एक इम्प्रोभाइज्ड एक्स्प्लोसिभ डिभाइस (IED) विस्फोट गराइएको थियो। उक्त घटनामा थापासहित करिब १०–११ जना घाइते भएका थिए। यस लेखले समकालीन समाचार स्रोतहरूका आधारमा घटनाको तथ्यात्मक विवरण, राजनीतिक प्रतिक्रिया तथा निर्वाचन सन्दर्भको विश्लेषण प्रस्तुत गर्दछ।
घटनाको विवरण
२०७४ मंसिर १८ गते सोमबार, प्रतिनिधिसभा सदस्यका उम्मेदवार गगन कुमार थापा (काठमाडौँ क्षेत्र नं. ४, नेपाली कांग्रेस) चापाली क्षेत्रमा घरदैलो कार्यक्रममा सहभागी भइरहेका बेला विस्फोट भएको थियो। समाचार स्रोतका अनुसार विस्फोट थापाको नजिकै भएको थियो र त्यसमा उनीसहित अन्य कार्यकर्ता तथा सर्वसाधारण घाइते भएका थिए।Kathmandu Post
रिपोर्टहरूका अनुसार थापालाई कान र ढाड क्षेत्रमा छर्राका कारण सामान्य चोट लागेको थियो। अन्य केही घाइतेमध्ये दुई जनाको अवस्था गम्भीर रहेको उल्लेख गरिएको छ। सबै घाइतेलाई तत्काल त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल (महाराजगञ्ज) लगिएको थियो। समाचारमा उक्त विस्फोटलाई इम्प्रोभाइज्ड एक्स्प्लोसिभ डिभाइस (IED) भनिएको छ, र काठमाडौँ उपत्यकामा निर्वाचन अवधिमा भएको पहिलो IED विस्फोटमध्ये एक भएको उल्लेख गरिएको छ।
राजनीतिक प्रतिक्रिया र प्रभाव
घटनापछि नेपाली कांग्रेसले विज्ञप्ति जारी गर्दै उक्त आक्रमणलाई लोकतान्त्रिक प्रक्रियामाथिको आक्रमणको रूपमा व्याख्या गरेको थियो र दोषीमाथि कारबाही गर्न माग गरेको थियो। गगन थापा उपचारपछि सोही दिन अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएका थिए र समर्थकहरूलाई त्रसित नहुन आग्रह गरेका थिए। उनले निर्वाचन प्रक्रियालाई हिंसाबाट प्रभावित हुन नदिनुपर्ने धारणा सार्वजनिक गरेका थिए।
निर्वाचन सन्दर्भ
२०७४ सालको प्रतिनिधि तथा प्रदेशसभा निर्वाचन दुई चरणमा सम्पन्न भएको थियो। दोस्रो चरणको मतदान मंसिर २१ गते (डिसेम्बर ७, २०१७) तोकिएको थियो। मतदानपूर्वको अवधिमा देशका विभिन्न भागमा बम विस्फोट तथा शंकास्पद वस्तु फेला परेका घटनाहरू सार्वजनिक भएका थिए, जसले सुरक्षा चिन्ता बढाएको थियो।
उक्त निर्वाचनमा गगन थापाले काठमाडौँ क्षेत्र नं. ४ बाट स्पष्ट मतान्तरसहित विजय हासिल गरेका थिए।
छलफल
चुनावी प्रचारको अन्तिम दिन भएको यस घटनाले व्यापक राजनीतिक र सामाजिक प्रतिक्रिया उत्पन्न गरेको थियो। निर्वाचनको संवेदनशील समयमा भएको हिंसात्मक गतिविधिले मतदाताको मनोविज्ञान, चुनावी वातावरण तथा राजनीतिक दलहरूको अभियानमा प्रभाव पार्न सक्ने विश्लेषणहरू सार्वजनिक भएका थिए।
समाचार माध्यमहरूमा प्रयोग गरिएको "सुतली बम" वा कम क्षमताको विस्फोटक उपकरण भन्ने अभिव्यक्तिले घटनाको प्रकृति र गम्भीरताबारे सार्वजनिक बहसलाई समेत प्रभावित गरेको देखिन्छ।
निष्कर्ष
२०७४ मंसिर १८ गते चापालीमा भएको बम विस्फोट घटना नेपालको निर्वाचन इतिहासमा चर्चित घटनामध्ये एक हो। समकालीन समाचार स्रोतहरूले घटनाको समय, स्थान, घाइतेहरूको अवस्था तथा राजनीतिक प्रतिक्रियाको विस्तृत विवरण दिएका छन्। उपलब्ध स्रोतका आधारमा उक्त घटना निर्वाचनपूर्व सुरक्षा चुनौतीको उदाहरणका रूपमा अध्ययन गर्न सकिन्छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र एक्स् मा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
२०७४ साल मंसिर १८ गते (डिसेम्बर ४, २०१७), प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभा निर्वाचनको दोस्रो चरणको मतदान हुन तीन दिनअघि, काठमाडौँको बुढानीलकण्ठ नगरपालिका-२, चापाली क्षेत्रमा चुनावी प्रचारमा संलग्न नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार गगन थापामाथि लक्षित गरी एक इम्प्रोभाइज्ड एक्स्प्लोसिभ डिभाइस (IED) विस्फोट गराइएको थियो। उक्त घटनामा थापासहित करिब १०–११ जना घाइते भएका थिए। यस लेखले समकालीन समाचार स्रोतहरूका आधारमा घटनाको तथ्यात्मक विवरण, राजनीतिक प्रतिक्रिया तथा निर्वाचन सन्दर्भको विश्लेषण प्रस्तुत गर्दछ।
घटनाको विवरण
२०७४ मंसिर १८ गते सोमबार, प्रतिनिधिसभा सदस्यका उम्मेदवार गगन कुमार थापा (काठमाडौँ क्षेत्र नं. ४, नेपाली कांग्रेस) चापाली क्षेत्रमा घरदैलो कार्यक्रममा सहभागी भइरहेका बेला विस्फोट भएको थियो। समाचार स्रोतका अनुसार विस्फोट थापाको नजिकै भएको थियो र त्यसमा उनीसहित अन्य कार्यकर्ता तथा सर्वसाधारण घाइते भएका थिए।Kathmandu Post
रिपोर्टहरूका अनुसार थापालाई कान र ढाड क्षेत्रमा छर्राका कारण सामान्य चोट लागेको थियो। अन्य केही घाइतेमध्ये दुई जनाको अवस्था गम्भीर रहेको उल्लेख गरिएको छ। सबै घाइतेलाई तत्काल त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल (महाराजगञ्ज) लगिएको थियो। समाचारमा उक्त विस्फोटलाई इम्प्रोभाइज्ड एक्स्प्लोसिभ डिभाइस (IED) भनिएको छ, र काठमाडौँ उपत्यकामा निर्वाचन अवधिमा भएको पहिलो IED विस्फोटमध्ये एक भएको उल्लेख गरिएको छ।
राजनीतिक प्रतिक्रिया र प्रभाव
घटनापछि नेपाली कांग्रेसले विज्ञप्ति जारी गर्दै उक्त आक्रमणलाई लोकतान्त्रिक प्रक्रियामाथिको आक्रमणको रूपमा व्याख्या गरेको थियो र दोषीमाथि कारबाही गर्न माग गरेको थियो। गगन थापा उपचारपछि सोही दिन अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएका थिए र समर्थकहरूलाई त्रसित नहुन आग्रह गरेका थिए। उनले निर्वाचन प्रक्रियालाई हिंसाबाट प्रभावित हुन नदिनुपर्ने धारणा सार्वजनिक गरेका थिए।
निर्वाचन सन्दर्भ
२०७४ सालको प्रतिनिधि तथा प्रदेशसभा निर्वाचन दुई चरणमा सम्पन्न भएको थियो। दोस्रो चरणको मतदान मंसिर २१ गते (डिसेम्बर ७, २०१७) तोकिएको थियो। मतदानपूर्वको अवधिमा देशका विभिन्न भागमा बम विस्फोट तथा शंकास्पद वस्तु फेला परेका घटनाहरू सार्वजनिक भएका थिए, जसले सुरक्षा चिन्ता बढाएको थियो।
उक्त निर्वाचनमा गगन थापाले काठमाडौँ क्षेत्र नं. ४ बाट स्पष्ट मतान्तरसहित विजय हासिल गरेका थिए।
छलफल
चुनावी प्रचारको अन्तिम दिन भएको यस घटनाले व्यापक राजनीतिक र सामाजिक प्रतिक्रिया उत्पन्न गरेको थियो। निर्वाचनको संवेदनशील समयमा भएको हिंसात्मक गतिविधिले मतदाताको मनोविज्ञान, चुनावी वातावरण तथा राजनीतिक दलहरूको अभियानमा प्रभाव पार्न सक्ने विश्लेषणहरू सार्वजनिक भएका थिए।
समाचार माध्यमहरूमा प्रयोग गरिएको "सुतली बम" वा कम क्षमताको विस्फोटक उपकरण भन्ने अभिव्यक्तिले घटनाको प्रकृति र गम्भीरताबारे सार्वजनिक बहसलाई समेत प्रभावित गरेको देखिन्छ।
निष्कर्ष
२०७४ मंसिर १८ गते चापालीमा भएको बम विस्फोट घटना नेपालको निर्वाचन इतिहासमा चर्चित घटनामध्ये एक हो। समकालीन समाचार स्रोतहरूले घटनाको समय, स्थान, घाइतेहरूको अवस्था तथा राजनीतिक प्रतिक्रियाको विस्तृत विवरण दिएका छन्। उपलब्ध स्रोतका आधारमा उक्त घटना निर्वाचनपूर्व सुरक्षा चुनौतीको उदाहरणका रूपमा अध्ययन गर्न सकिन्छ।
न्युजमाण्डुमा प्रकाशित कुनै समाचारमा तपाईंको गुनासो भए हामीलाई newsmandu@gmail.comमा इमेल गर्न सक्नुहुनेछ । साथै तपाईले आफ्नो विचार, विश्लेषण, लेख रचना, सल्लाह र सुझाव पनि पठाउन सक्नुहुनेछ । हामीसँग तपाई फेसबुक र एक्स् मा पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।
शेयर गर्नुहोस्